İktisat Nedir?

Merhaba dünya, bugün sizlere ekonomi yazılarımın ilk başlığı olan iktisattan bahsedeceğim. Nedir bu herkesin dilinde dolanan iktisat, girelim bakalım.

İktisat veya ekonomi; üretim, dağıtım, tüketim, ticaret, değişim ve bölüşüm ile ilgili etkinliklerin bütünü ile bu etkinlikleri inceleyen bir bilim dalıdır. İktisat bir sosyal bilimdir ve bu nedenle toplumla ilgili bazı olguları açıklamayı hedefler. Bu bağlamda iktisadın psikoloji, sosyoloji ve siyaset bilimi ile ortak yönleri vardır. Ancak iktisat; incelediği problemler ve cevaplamaya çalıştığı sorular bakımından diğer sosyal bilimlerden ayrılır. İktisat, insanın genel doğasından ziyade kıtlık koşulları arasındaki tercihlerini incelemeyi hedefler.

Kıtlık

Kıtlık, bir şeyin mevcut miktarının arzulanan miktarı karşılamakta yetersiz kaldığı durumdur. Hepimizin hayatında sahip olmayı arzuladığı fakat sahip olamadığı bir şey vardır. İnsanoğlu yaşam standartlarını her zaman zorlama ihtiyacı içindedir; hepimizin sonsuz istekleri var, ancak bunların yalnızca bir kısmını karşılayabiliyoruz. İşte bu noktada iktisat devreye giriyor.

Kıtlığa yol açan iki temel faktör vardır: para ve zaman. Harcama gücümüzün sınırlı olması hepimizin bildiği bir kıtlıktır. Ancak zamanın sınırlı olması da aynı ölçüde önemli bir kıtlık kaynağıdır.

Zaman Bankası

Her sabah hesabınıza 86.400 TL yatıran bir banka düşünün. Gün boyu istediğiniz kadar harcayabilirsiniz. Tek koşul: harcamadığınız meblağ ertesi güne devretmez, akşam silinir.

Farkında olsanız da olmasanız da hepimizin böyle bir bankası var: adı ZAMAN. Her sabah hesabınıza 86.400 saniye yatıyor; kullanamadığınız kısım akıp gidiyor, hiç devretmiyor. Bugünü bugünkü hesaptan yaşamalısınız — zaman hiç kimseyi beklemez.

Tercih

Harcama gücümüzün ve zamanın sınırlı olması, isteklerimizi bir sıraya sokmayı, bazılarını ertelemeyi zorunlu kılar. Karşı karşıya olduğumuz kıtlık sorunu bizi tercih yapmaya zorlar. Bir şeyi yapmayı tercih ettiğimizde, aynı zamanda başka bir şeyi yapmamayı da tercih ediyoruz demektir.

İşte iktisat; bireyler olarak yaptığımız tercihleri ve bu tercihlerin ekonomi üzerindeki etkilerini inceler. Bireylerin kıtlık koşulları altında tercihlerini nasıl yaptıklarını incelemek, iktisadın başlangıç noktasını oluşturur.

Böylece iktisada hafif bir iniş yapmış ve temel kavramlarını toplamış olduk. Sağlıklı günler dilerim.

Saygılarımla, Ömer Kaan Coşkun